Yeşil Pasaport Meselesi: İzmir’de Bir Kahve Masasında Başlayan Büyük Bürokrasi Felsefesi
İzmir’de sabahları iki şey çok net olur: Birincisi, simit + çay kombinasyonunun kutsallığı. İkincisi de insanların “ben aslında Almanya’ya gitsem mi ya?” diye iç çekmeye başlaması. İşte ben de tam böyle bir sabah, Alsancak’ta bir kafede otururken arkadaşımın attığı cümleyle irkildim:
“Abi sen biliyor musun, bazı memurlar yeşil pasaport alıyormuş.”
O an içimden geçen tek şey şuydu: Ben daha pasaportun sayfalarını bile düzgün katlayamıyorum, bunlar renkli koleksiyon mu yapıyor?
Sonra konu büyüdü. Kahveler soğudu, simitler dağıldı ama biz “Hangi memurlar yeşil pasaport alabilir?” sorusunun içine düştük. Bir ara konu tamamen Avrupa’ya kaçış planına dönüştü ama oraya sonra geliriz.
Yeşil Pasaport Nedir? (Ama Resmî Ton Yok, Rahatız Burada)
Bugün sizlerle “Hangi memurlar yeşil pasaport alabilir” konusunda işinize yarayabilecek bilgileri paylaşacağız.
Yeşil pasaport dediğimiz şey aslında devletin bazı çalışanlara “Siz biraz yoruluyorsunuz, alın şu kapıdan hızlı geçin” demesi gibi bir şey. Normal pasaport kırmızıysa, yeşil pasaport biraz VIP koltuk gibi düşün.
Ama VIP dediğime bakmayın, burada lounge’da ücretsiz kruvasan falan yok. Sadece bazı ülkelerde vizesiz dolaşma kolaylığı var. Yani “ben Almanya’ya gidiyorum ama önce 17 evrak doldurmuyorum” seviyesi bir rahatlık.
Ben bunu ilk duyduğumda şunu düşündüm:
“Demek ki devlet bir gün oturmuş ve demiş ki: ‘Kimler daha az stresli seyahat etmeli?’”
Sonra gerçekler tokat gibi geldi tabii.
Hangi Memurlar Yeşil Pasaport Alabilir? (Asıl Olay Burada Başlıyor)
Şimdi gelelim herkesin asıl merak ettiği şeye. Ama önce şunu söyleyeyim: Bu konu dışarıdan bakınca “memur + pasaport = bitti” gibi görünüyor ama işin içinde ciddi bir kıdem, derece ve unvan dünyası var. Yani biraz RPG oyunu gibi: level atlıyorsun, pasaport açılıyor.
1. Kadrolu Devlet Memurları (Ama Her Memur Değil)
Her memur yeşil pasaport alamıyor. Bu cümle bile başlı başına hayal kırıklığı.
Bir ara arkadaş ortamında biri dedi ki:
“Ben memur olursam direkt Avrupa turu yaparım.”
Ben de dedim ki:
“Abi önce hangi memur olduğuna bağlı. Her memur Mario değil, altın yıldız topladıkça yeni dünya açılmıyor.”
Genelde belirli dereceye ulaşmış devlet memurları bu hakkı elde ediyor. Yani “yıllar geçti, saçlar beyazladı, artık ben bu ülkeye hizmette bir level atladım” noktası.
2. Belediye Memurları (Ama Belediye Demek Her Şey Demek Değil)
Belediyede çalışan herkesin yeşil pasaport aldığı sanılıyor ama gerçek öyle değil. Bu biraz “her belediye çalışanı sabah çorba dağıtıyor” sanmak gibi bir hata.
Belediyede de belli kadro ve dereceye ulaşmış olanlar bu hakka sahip olabiliyor. Yani bankta oturan görevliyle müdür aynı kategoride değil.
Bir gün belediyede çalışan bir tanıdığım şöyle dedi:
“Ben çöp konteyneriyle uğraşıyorum ama pasaport konusu hâlâ soyut.”
3. Akademisyenler (Bilim İnsanları, Bir Tık Daha Şanslı Grup)
Üniversitede çalışan öğretim üyeleri de belirli şartlarda yeşil pasaport alabiliyor. Bunu duyunca içimden şu geçti:
“Demek ki kitap yazınca sadece gözlük değil, pasaport da geliyor.”
Ama tabii burada da her akademisyen otomatik almıyor. Profesörlük, doçentlik gibi unvanlar devreye giriyor.
Bir arkadaşım dedi ki:
“Ben yüksek lisans yapıyorum, yakında yeşil pasaport gelir mi?”
Ben de dedim ki:
“Abi o iş tez savunmasından değil, biraz daha bürokratik boss fight’tan geçiyor.”
4. Emekli Devlet Memurları
Emekli olunca bazı yeşil pasaport hakları devam edebiliyor. Bu kısmı biraz “hayat zorlaştı ama en azından pasaport kaldı” gibi düşünebilirsiniz.
Bir amca vardı mahallede, sürekli şöyle derdi:
“Ben emekliyim ama Avrupa kapıları bana açık.”
Biz de çocuk aklıyla sanırdık ki adam her hafta Paris’e gidiyor. Meğerse pasaport hakkından bahsediyormuş.
Yeşil Pasaport Almanın Arkasındaki Gizemli Sistem
Şimdi dürüst olalım: Bürokrasi deyince hepimizin aklına sonsuz dosyalar, mühür sesleri ve “eksik evrak” cümlesi geliyor.
Yeşil pasaport sistemi de biraz böyle bir evren:
Derece yükseliyor
Kıdem artıyor
Evraklar çoğalıyor
Hayaller büyüyor
Sonra bir gün biri çıkıyor ve diyor ki:
“Tebrikler, artık yeşil pasaport almaya hak kazandınız.”
O an insanın içinden şu geçiyor:
“Ben bu noktaya nasıl geldim, hatırlamıyorum ama güzel oldu.”
İzmir’de Yeşil Pasaport Muhabbeti (Gerçek Hayat Versiyonu)
İzmir’de bu konu açıldığında ortam genelde ikiye ayrılıyor:
Bir grup:
“Abi zaten Avrupa yakın, gerek yok.”
Diğer grup:
“Yakın mı? Ben hâlâ Bornova’dan Karşıyaka’ya gitmeye üşeniyorum.”
Bir keresinde arkadaş grubunda biri yeşil pasaport konusunu açtı. Masada şöyle bir diyalog geçti:
— “Ben memur olursam direkt İtalya’ya giderim.”
— “Sen önce sabah 8’de işe gitmeyi başar.”
— “O daha zor zaten.”
Ben ise sessizce kahvemi içip düşündüm:
Benim hayat planım hâlâ “önce düzenli uyku” aşamasında.
Yeşil Pasaport = Kolay Seyahat mi?
Burada büyük bir yanılgıyı düzeltmek lazım. Yeşil pasaport her yere sınırsız giriş kartı değil.
Ama bazı ülkelerde vizesiz ya da kolay giriş imkânı sağlıyor. Yani “kapıda uzun sorgu yok ama tamamen sınırsız özgürlük de değil” durumu.
Bunu arkadaşlarıma şöyle anlatıyorum:
“Yeşil pasaport, oyunda cheat code değil. Sadece bazı kapılarda kapı görevlisi ‘tamam geç’ diyor.”
Genç Birinin Gözünden Bürokrasi ve Hayaller
Bazen düşünüyorum da, biz gençler olarak her şeyi biraz hızlı istiyoruz. Hızlı seyahat, hızlı kariyer, hızlı sonuç…
Ama sonra gerçek dünya geliyor ve diyor ki:
“Önce 10 yıl çalış, sonra konuşuruz.”
Yeşil pasaport konusu da biraz bunu hatırlatıyor. Emek, zaman, kademe… Hepsi bir yerde birleşiyor.
Ama yine de insanın içinde küçük bir ses:
“Belki bir gün ben de…” diyor.
İç Ses: “Sen Daha Çok Çay İçiyorsun”
Bazen kendimle konuşuyorum:
— “Sen de yeşil pasaport alabilir misin?”
— “Abi ben daha hayatımı düzene sokamadım.”
— “Ama belki…”
— “Belkilerle Avrupa turu yapılmıyor.”
Sonra susup simit alıyorum.
Son Düşünceler: Renkli Pasaportların Ötesi
Hangi memurlar yeşil pasaport alabilir? sorusu ilk bakışta teknik bir konu gibi duruyor ama aslında biraz hayatın kendisi gibi. Kademeler, emek, sabır ve sonunda gelen küçük ayrıcalıklar…
İzmir’de denize karşı otururken şunu fark ediyorum: Asıl mesele pasaportun rengi değil, o pasaporta giden yolun hikâyesi.
Ama yine de itiraf edeyim… Bir gün o yeşil pasaportu alırsam ilk iş İtalya’da bol makarnalı bir masa kurup “ben buraya nasıl geldim ya” diye düşünürüm.
Değerli Gaziyayincilik okurları, “Hangi memurlar yeşil pasaport alabilir” hakkındaki bu içeriğimizin sonuna ulaştınız. Umarız faydalı olmuştur!
Sitemizden Önerilen: 2A grubu hangi metallerdir ?